წარსულის საშინელებანი

1905 წლის შემოდგომაა. შიმშილი და სიღატაკე გლეხკაცს აიძულებს, სოფელი დატოვოს და ქალაქს მიაშუროს, მაგრამ აქაც კატორღული შრომა ელის. ქარხნის მეპატრონე გროშებს იძლევა. მუშე­ბის უკმაყოფილება თანდათან იზრდება. ერთ­ერთი მუშა არალეგალური ფურცლე­ბის გავრცელების ინიციატივით გამო­დის. ის ახალი აზრის, სამართლიანობისდამკვიდრებისათვის იწყებს აგიტაციას. ამავე დროს გლეხები თავიანთ რჩეუ­ლებს გზავნიან მემამულესთან, სთხოვენ დათმობაზე წავიდეს, მაგრამ მემამუ­ლე გლეხების წარგზავნილებს დაახოცი­ნებს. გლეხები მიუვარდებიან მემამულეს და ცეცხლს წაუკიდებენ მის სახლ­კარს. მეორე დღეს გლეხებს მუშებიც შეუერთდე­ბიან. კაზაკები ტყვიებს დაუშენენ მათ. აჯანყებულებს ციხეში ჩაამწყვდევენ, აწამებენ, მაგრამ მათ მტკიცედ და მხნედ უჭირავთ თავი. ჩამოხრჩობის წინ მუშა ეთხოვება თავისიანებს, ცოლ­შვილს და მოუწოდებს ყველას­ განაგრძონ ბრძოლა სიმართლისათვის. აჯანყება ჩახშობილია. დაღუპული მუშის შვილი ფიცს დებს, რომ შურს იძიებს მამისა და მისი ამხანაგე­ბის დაღვრილი სისხლისათვის.